Bất định chính sách kinh tế Việt Nam và đầu tư doanh nghiệp

Dương Thị Thùy An

doi:10.24311/jabes/2025.36.9.07


Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á
Năm thứ. 36(9) , Tháng 9/2025, Trang 87-103

Bất định chính sách kinh tế Việt Nam và đầu tư doanh nghiệp
Vietnam’s economic policy uncertainty and corporate investment
Dương Thị Thùy An
DOI: 10.24311/jabes/2025.36.9.07 Email: andtt@hub.edu.vn Đơn vị công tác: Trường Đại học Ngân hàng Tp.Hồ Chí Minh Ngày nhận bài: 25/09/2025 Ngày nhận bài sửa: 06/01/2026 Ngày duyệt đăng: 01/09/2025 Ngày xuất bản: 25/09/2025 Lượt xem: 64 Downloads: 0 Các định dạng trích dẫn Tóm tắt Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu và môi trường chính sách trong nước nhiều biến động, nghiên cứu này phân tích tác động của bất định chính sách kinh tế đến đầu tư tài sản cố định của doanh nghiệp. Nghiên cứu sử dụng bộ chỉ số bất định chính sách kinh tế do Hoang và cộng sự (2025) xây dựng riêng cho Việt Nam bao gồm bất định chính sách tiền tệ, bất định chính sách tài khóa và bất định chính sách thương mại, kết hợp với dữ liệu tài chính của 1.373 doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn 2016–2023. Kết quả cho thấy bất định chính sách kinh tế có tác động tiêu cực rõ rệt đến đầu tư doanh nghiệp, đặc biệt là từ bất định chính sách tiền tệ và tài khóa. Tác động này vẫn duy trì ngay cả với các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả. Ngoài ra, cấu trúc sở hữu doanh nghiệp đóng vai trò điều tiết quan trọng: doanh nghiệp tư nhân phản ứng mạnh hơn trong khi doanh nghiệp nhà nước ít nhạy hơn với sự thay đổi trong bất định chính sách kinh tế, doanh nghiệp nước ngoài không có phản ứng rõ rệt. Các phát hiện mang lại hàm ý chính sách quan trọng cho Nhà nước, nhà đầu tư và khu vực doanh nghiệp trong việc ứng phó với rủi ro vĩ mô. Abstract In the context of increasing global and domestic policy and macroeconomic uncertainty, this study examines the impact of economic policy uncertainty on firms’ capital expenditure (fixed asset investment) decisions. This paper employs the Vietnam-specific economic policy uncertainty indices developed by Hoang et al. (2025), which disaggregate uncertainty into monetary, fiscal, and trade components. Using financial data from 1,373 Vietnamese firms during 2016–2023 and a multi-way fixed effects model, this paper finds that economic policy uncertainty negatively affects capital expenditures, with fiscal and monetary policy uncertainty exerting the strongest effects. Importantly, this negative relationship persists even among high-performing firms, suggesting that uncertainty weakens investment incentives regardless of operational efficiency. Ownership structure plays a moderating role: Privately owned enterprises are more sensitive to economic policy uncertainty than their state-owned counterparts, while foreign-owned enterprises exhibit no significant response. These findings offer important policy implications for policymakers, investors, and firms in coping with macroeconomic risks Từ khóa bất định chính sách kinh tế, bất định chính sách tiền tệ, bất định chính sách tài khóa, bất định chính sách thương mại, đầu tư economic policy uncertainty, monetary policy uncertainty, fiscal policy uncertainty, trade policy uncertainty, CAPEX
Download
Tài liệu tham khảo Ahir, H., Bloom, N., & Furceri, D. (2022). The world uncertainty index (NBER Working Paper No. 29763). https://doi.org/10.3386/w29763 Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593-1636. https://doi.org/10.1093/qje/qjw024 Bernanke, B. S. (1983). Irreversibility, uncertainty, and cyclical investment. The Quarterly Journal of Economics, 98(1), 85-106. https://doi.org/10.2307/1885568 Bhatia, V., Pareek, B., & Das, D. (2024). Uncertainty of fiscal policy and corporate leverage decisions. Economics Letters, 243, 111908. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2024.111908 Bloom, N. (2009). The impact of uncertainty shocks. Econometrica, 77(3), 623-685. https://doi.org/10.3982/ECTA6248 Bloom, N., Bond, S., & van Reenen, J. (2007). Uncertainty and investment dynamics. The Review of Economic Studies, 74(2), 391-415. https://doi.org/10.1111/j.1467-937X.2007.00426.x Caixe, D. F. (2025). Policy uncertainty and cash holdings: The role of corporate governance in Brazil. Research in International Business and Finance, 80, 103102. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2025.103102 Caldara, D., Iacoviello, M., Molligo, P., Prestipino, A., & Raffo, A. (2020). The economic effects of trade policy uncertainty. Journal of Monetary Economics, 109, 38-59. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2019.11.002 Canofari, P., Cucculelli, M., Piergallini, A., & Renghini, M. (2025). Tightening monetary policy and investment dynamics in the European Monetary Union: Firm- and country-level heterogeneity. Journal of Corporate Finance, 94, 102853. https://doi.org/10.1016/j.jcorpfin.2025.102853 Carruth, A., Dickerson, A., & Henley, A. (2000). What do we know about investment under uncertainty? Journal of Economic Surveys, 14(2), 119-154. https://doi.org/10.1111/1467-6419.00107 Dai, Y., Wang, Y., & Li, R. (2024). Overcoming the “diversification trap ”: firm investment decisions and innovation under policy uncertainty. International Review of Economics & Finance, 91, 492-504. https://doi.org/10.1016/j.iref.2024.01.024 Ding, S., Jiang, W., Li, S., & Wei, S. (2024). Fiscal policy volatility and capital misallocation: Evidence from China. European Economic Review, 167, 104797. https://doi.org/10.1016/j.euroecorev.2024.104797 Dixit, A. K., & Pindyck, R. S. (1994). Investment under Uncertainty. Princeton University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctt7sncv Drobetz, W., El Ghoul, S., Guedhami, O., & Janzen, M. (2018). Policy uncertainty, investment, and the cost of capital. Journal of Financial Stability, 39, 28-45. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2018.08.005 Duong, H. N., Nguyen, J. H., Nguyen, M., & Rhee, S. G. (2020). Navigating through economic policy uncertainty: The role of corporate cash holdings. Journal of Corporate Finance, 62, 101607. https://doi.org/10.1016/j.jcorpfin.2020.101607 Fazzari, S., Hubbard, R. G., & Petersen, B. C. (1988). Financing constraints and corporate investment. Brookings Papers on Economic Activity, 1988 (1),141-206. https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/1988/01/1988a_bpea_fazzari_hubbard_petersen_blinder_poterba.pdf Feng, X., Luo, W., & Wang, Y. (2023). Economic policy uncertainty and firm performance: evidence from China. Journal of the Asia Pacific Economy, 28(4), 1476-1493. https://doi.org/10.1080/13547860.2021.1962643 Glover, B., & Levine, O. (2015). Uncertainty, investment, and managerial incentives. Journal of Monetary Economics, 69,121-137. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2014.11.004 Gulen, H., & Ion, M. (2016). Policy uncertainty and corporate investment. The Review of Financial Studies, 29(3), 523-564. https://www.jstor.org/stable/43866019 Handley, K., & Limão, N. (2015). Trade and investment under policy uncertainty: Theory and firm evidence. American Economic Journal: Economic Policy, 7(4), 189-222. DOI: 10.1257/pol.20140068 Hoang, K., Pham, L., Trinh, V., Ngo, T., Dao, T., Do, H. X…. & Vu, T. (2025). Government-sourced categorical economic policy uncertainty (FEB-RN Research Paper No. 104/2025). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=5296841 de la Horra, L. P., Perote, J., & de la Fuente, G. (2022). The impact of economic policy uncertainty and monetary policy on R&D investment: An option pricing approach. Economics Letters, 214, 110413. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2022.110413 Kang, W., Lee, K., & Ratti, R. A. (2014). Economic policy uncertainty and firm-level investment. Journal of Macroeconomics, 39, 42-53. https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2013.10.006 Khan, M. S., Bashir, M. F., & Akram, M. (2025). The impact of economic policy uncertainty on corporate investment decisions. Journal of Economic Policy Researches, 12(1), 195-217. https://doi.org/10.26650/JEPR1593045 Klayme, T., Gokmenoglu, K. K., & Rustamov, B. (2023). Economic policy uncertainty, COVID-19 and corporate investment: Evidence from the gold mining industry. Resources Policy, 85, 103787. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.103787 Kong, Q., Li, R., Wang, Z., & Peng, D. (2022). Economic policy uncertainty and firm investment decisions: Dilemma or opportunity? International Review of Financial Analysis, 83, 102301. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2022.102301 Lê Huỳnh Như. (2025). Mối quan hệ phi tuyến tính giữa bất định chính sách kinh tế và cạnh tranh ngân hàng. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 36(3), 124-140. DOI: 10.24311/jabes/2025.36.3.02 Li, M., Lin, Q., Lan, F., Zhan, Z., & He, Z. (2023). Trade policy uncertainty and financial investment: Evidence from Chinese energy firms. Energy Economics, 117, 106424. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2022.106424 Liu, T., Chen, X., & Yang, S. (2022). Economic policy uncertainty and enterprise investment decision: Evidence from China. Pacific-Basin Finance Journal, 75, 101859. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2022.101859 Nguyễn Thu Hiền. (2025). Bất định chính sách kinh tế của Trung Quốc và rủi ro sụp đổ giá cổ phiếu của doanh nghiệp VN. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 36(2), 75-90. DOI: 10.24311/jabes/2025.36.2.04 Rodrik, D. (1991). Policy uncertainty and private investment in developing countries. Journal of Development Economics, 36(2), 229-242. https://doi.org/10.1016/0304-3878(91)90034-S Wang, J., & Zhu, S. (2025). Impact of economic policy uncertainty on corporate investment efficiency: Moderating roles of financing constraints and financialization. International Review of Economics and Finance, 98, 103897. https://doi.org/10.1016/j.iref.2025.103897 Wang, Y., Chen, C. R., & Huang, S. Y. (2014). Policy uncertainty and corporate investment: Evidence from China. Pacific-Basin Finance Journal, 26, 227-243. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2013.12.008 Wen, H., Lee, C., & Zhou, F. (2022). How does fiscal policy uncertainty affect corporate innovation investment? Evidence from China’ s new energy industry. Energy Economics, 105, 105767. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2021.105767 Yin, D., Si, D.-K., & Wang, Y. (2024). How does corporate investment respond to trade policy uncertainty in China? The role of political connections. Economic Analysis and Policy, 82, 1429-1445. https://doi.org/10.1016/j.eap.2024.06.002

Nghiên cứu tác động của rủi ro chính sách kinh tế toàn cầu đến đầu tư của doanh nghiệp trên sàn chứng khoán Việt Nam

2025, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Chất lượng báo cáo, công bố thông tin và nợ vay của các doanh nghiệp niêm yết Việt Nam

2025, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Tóm tắt

Bài nghiên cứu này xem xét tác động của chất lượng báo cáo tài chính và công bố thông tin đến sử dụng nợ vay của các doanh nghiệp. Sử dụng bộ dữ liệu với hơn 7,000 quan sát của các doanh nghiệp niêm yết trong giai đoạn 2010 – 2022. Kết quả hồi quy của mô hình tác động cố định (FEM) và hồi quy tổng quát thời điểm (GMM) cho thấy chất lượng thông tin báo cáo, đại diện bởi thước đo là uy tín của công ty kiểm toán và xếp hạng chất lượng công bố thông tin (IRA), có tác động ngược chiều đến nợ vay và nợ vay dài hạn của các doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu hàm ý rằng các doanh nghiệp niêm yết Việt Nam sẽ ít sử dụng nợ vay hơn (có thể huy động vốn thông qua phát hành cổ phần) nếu như chất lượng thông tin báo cáo tốt hơn (doanh nghiệp sử dụng dịch vụ kiểm toán của Big Four và được bầu chọn có hoạt động công bố thông tin chất lượng tốt). Lý giải này phù hợp với lý thuyết trật tự phân hạng trong lựa chọn cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Abstract This study examines the impact of financial reporting quality and information disclosure on firm debt. Using a dataset with 7.174 observations of Vietnamese listed firms during the 2010–2022 period. The Fixed Efffect Model¬¬¬ (FEM) and Generalized Method of Moments (GMM) regression results show that the quality of financial reporting and the information disclosure have a negative effect on the ratio of total debt to total assets and the use of long-term debt. The findings imply that firms with better reporting quality and information disclosure use prefer internal funds or equity issuing to debt. This explanation is consistent with the pecking-order theory.

Download

Rủi ro, chênh lệch tỷ suất sinh lợi, và lựa chọn đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam: Những tác động từ bất ổn toàn cầu và chính sách tiền tệ

2025, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Tóm tắt

Nghiên cứu này phát triển và kiểm định mô hình lựa chọn đầu tư dựa trên rủi ro và chênh lệch tỷ suất sinh lợi của các hình thức đầu tư dưới lăng kính của bất ổn toàn cầu và chính sách tiền tệ. Sử dụng dữ liệu bảng từ các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2013-2021, chúng tôi nhận thấy rủi ro của việc đầu tư vào tài sản cố định và bất ổn chính sách kinh tế toàn cầu gia tăng khiến các doanh nghiệp đầu tư vào các tài sản tài chính nhiều hơn, đây có thể được xem là một nơi trú ẩn sinh lời và có tính thanh khoản cao. Chính sách tiền tệ có thể giúp chống lại hiện tượng tài chính hóa, tuy nhiên, khi đặt trong bối cảnh bất ổn toàn cầu thì vai trò của chính sách tiền tệ bị lấn át. Ngoài ra, không có bằng chứng cho thấy chênh lệch tỷ suất sinh lợi giữa đầu tư tài sản cố định và tài sản tài chính ảnh hưởng đến hành vi lựa chọn đầu tư tài chính của doanh nghiệp. Abstract This study develops and tests an investment choice model based on the risk and return gap of investment forms under the lens of global uncertainty and monetary policy. Using panel data from non-financial firms listed in Vietnam for the period 2013‒2021, we find that the risks of investing in fixed assets and global economic policy uncertainty increase, causing firms to invest more in financial assets, which can be considered a profitable and highly liquid haven. Monetary policy can help combat the phenomenon of financialization; however, in the context of global uncertainty, the role of monetary policy is diminished. Additionally, there is no evidence that the return gap between investments in fixed assets and financial assets affects the financial investment choice behavior of firms.

Download

Rủi ro địa chính trị và nguy cơ mất khả năng thanh toán: Bằng chứng thực nghiệm từ các doanh nghiệp ở Đông Nam Á

2024, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Chính sách tiền tệ và sự điều chỉnh đầu tư công ty

2022, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng