Ảnh hưởng của công nghệ tài chính và chất lượng quản trị quốc gia đến hiệu quả ngân hàng tại các nước Đông Nam Á

Hoàng Mai Phương & Anh-Tuan Doan


Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á
Năm thứ. 36(10) , Tháng 10/2025, Trang -

Ảnh hưởng của công nghệ tài chính và chất lượng quản trị quốc gia đến hiệu quả ngân hàng tại các nước Đông Nam Á

Hoàng Mai Phương & Anh-Tuan Doan
DOI: Email: tuandoan@isb.edu.vn Đơn vị công tác: University of Economics Ho Chi Minh City Ngày nhận bài: 19/10/2025 Ngày nhận bài sửa: 30/12/2025 Ngày duyệt đăng: 01/10/2025 Ngày xuất bản: 19/10/2025 Lượt xem: 7 Downloads: 0 Các định dạng trích dẫn Tóm tắt Nghiên cứu này phân tích tác động của phát triển công nghệ tài chính (FinTech) đến hiệu quả hoạt động của 214 ngân hàng thuộc năm quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn 2010–2023, đồng thời xem xét vai trò điều tiết của chất lượng quản trị quốc gia trong mối quan hệ này. Bằng cách kết hợp các phương pháp hồi quy Pooled OLS và GMM, kết quả cho thấy FinTech có ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận ngân hàng, đặc biệt đối với các ngân hàng quy mô nhỏ do áp lực cạnh tranh gia tăng. Tuy nhiên, FinTech góp phần làm giảm tỷ lệ nợ xấu nhờ mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho các nhóm khách hàng rủi ro thấp. Hơn nữa, tác động tích cực của FinTech đến hiệu quả hoạt động ngân hàng được ghi nhận rõ rệt hơn ở các quốc gia có chất lượng quản trị cao. Các kết quả vẫn duy trì độ tin cậy sau khi kiểm soát vấn đề nội sinh giữa FinTech và hiệu quả hoạt động ngân hàng. Abstract This paper examines how financial technology (FinTech) influences the performance of 214 commercial banks across five Southeast Asian countries between 2010 and 2023, with a particular emphasis on the moderating role of national governance quality. Using Pooled OLS and GMM estimations, the results indicate that an increase in FinTech startups is associated with lower bank profitability, especially among smaller banks, due to intensified market competition. Nevertheless, FinTech development helps reduce non-performing loan ratios by expanding credit access to underserved segments. Moreover, the study finds that the beneficial impact of FinTech on bank performance is significantly stronger in countries with higher governance quality. These results remain robust after accounting for dynamic endogeneity within the FinTech–bank performance nexus. Từ khóa Công nghệ tài chính; FinTech; hiệu quả hoạt động ngân hàng; chất lượng quản trị quốc gia. Fintech development; bank performance; national governance quality

Tài liệu tham khảo Allen, F., & Santomero, A. M. (1997). The theory of financial intermediation. Journal of Banking & Finance, 21(11-12), 1461-1485. DOI:10.1016/S0378-4266(97)00032-0. Anagnostopoulos, I. (2018). Fintech and regtech: Impact on regulators and banks. Journal of Economics and Business, 100, 7-25. DOI:10.1016/j.jeconbus.2018.07.003. Anh, H., Phuong, L. V. U., Man, N. M., & Nhi, V. H. Y. (2025). Nghiên cứu ứng dụng AI khả diễn trong FINTECH: Tối ưu hóa đầu tư bền vững dựa trên tiêu chí ESG tại Việt Nam. Tạp chí nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 36(2), 43-58. Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2015). The evolution of Fintech: A new post-crisis paradigm. Geo. J. Int'l L., 47, 1271. Aslan, H., & Kumar, P. (2014). National governance bundles and corporate agency costs: A cross‐country analysis. Corporate Governance: An International Review, 22, 230-251. DOI:10.1111/corg.12055. Barth, J. R., Caprio, G., & Levine, R. (2013). Bank regulation and supervision in 180 countries from 1999 to 2011. Journal of Financial Economic Policy, 5(2), 111-219. DOI:10.1108/17576381311329661. Berg, T., Burg, V., Gombović, A., & Puri, M. (2020). On the rise of fintechs: Credit scoring using digital footprints. The Review of Financial Studies, 33(7), 2845-2897. DOI:10.1093/rfs/hhz099. Blundell, R., & Bond, S. (2000). GMM estimation with persistent panel data: an application to production functions. Econometric Reviews, 19, 321-340. DOI:10.1080/07474930008800475. Branzoli, N., Rainone, E., & Supino, I. (2024). The role of banks’ technology adoption in credit markets during the pandemic. Journal of Financial Stability, 71, 101230. DOI:10.1016/j.jfs.2024.101230. Buchak, G., Matvos, G., Piskorski, T., & Seru, A. (2018). Fintech, regulatory arbitrage, and the rise of shadow banks. Journal of Financial Economics, 130, 453-483. DOI:10.1016/j.jfineco.2018.03.011. Chen, S., Doerr, S., Frost, J., Gambacorta, L., & Shin, H. S. (2023). The fintech gender gap. Journal of Financial Intermediation, 54, 101026. DOI: 10.1016/j.jfi.2023.101026. Chen, X., You, X., & Chang, V. (2021). FinTech and commercial banks' performance in China: A leap forward or survival of the fittest? Technological Forecasting and Social Change, 166, 120645. DOI: 10.1016/j.techfore.2021.120645. Deng, L., Lv, Y., Liu, Y., & Zhao, Y. (2021). Impact of fintech on bank risk-taking: Evidence from China. Risks, 9, 99. DOI:10.3390/risks9050099. Doan, A. T., Lin, K. L., & Doong, S. C. (2018). What drives bank efficiency? The interaction of bank income diversification and ownership. International Review of Economics & Finance, 55, 203-219. DOI: 10.1016/j.iref.2017.07.019. Fung, D. W., Lee, W. Y., Yeh, J. J., & Yuen, F. L. (2020). Friend or foe: The divergent effects of FinTech on financial stability. Emerging Markets Review, 45, 100727. DOI:10.1016/j.ememar.2020.100727. Fuster, A., Plosser, M., Schnabl, P., & Vickery, J. (2019). The Role of Technology in Mortgage Lending. The Review of Financial Studies, 32(5), 1854-1899. DOI:10.1093/rfs/hhz018. Geng, H., Guo, P., & Cheng, M. (2023). The dark side of bank FinTech: Evidence from a transition economy. Economic Analysis and Policy, 80, 1811-1830. DOI:10.1016/j.eap.2023.11.020. Hung, J. L., & Luo, B. (2016). FinTech in Taiwan: a case study of a Bank’s strategic planning for an investment in a FinTech company. Financial Innovation, 2, 1-16. DOI:10.1186/s40854-021-00241-5. Jagtiani, J., & Lemieux, C. (2018). Do fintech lenders penetrate areas that are underserved by traditional banks? Journal of Economics and Business, 100, 43-54. DOI:10.1016/j.jeconbus.2018.03.001. Kaufmann, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2011). The Worldwide Governance Indicators: Methodology and Analytical Issues. Hague Journal on the Rule of Law, 3(2), 220-246. DOI:10.1017/S1876404511200046. Khan, H. H., Khan, S., & Ghafoor, A. (2023). Fintech adoption, the regulatory environment and bank stability: An empirical investigation from GCC economies. Borsa Istanbul Review, 23, 1263-1281. DOI:10.1016/j.bir.2023.10.010. Knudsen, J. S. (2011). Company delistings from the UN Global Compact: Limited business demand or domestic governance failure? Journal of Business Ethics, 103, 331-349. DOI:10.1007/s10551-011-0875-0. Li, Q., Zhu, R., & Qin, W. (2022). Does the fintech create value? A textual analysis of commercial banks in China. Technology Analysis & Strategic Management, 1-16. DOI:10.1080/09537325.2022.2145185. Liao, C.-S., & Zhao, M. (2025). Competition–risk nexus of Taiwanese banks: from a stability–inefficiency perspective. Journal of Asian Business and Economic Studies, 32(1), 28-39. DOI:10.1108/JABES-09-2023-0338. Loo, M. K. L. (2019). Enhancing financial inclusion in ASEAN: Identifying the best growth markets for fintech. Journal of Risk and Financial Management, 12, 181. DOI:10.3390/jrfm12040181. Martinez-Miera, D., & Repullo, R. (2010). Does competition reduce the risk of bank failure? The Review of Financial Studies, 23, 3638-3644. DOI:10.1093/rfs/hhq057. McGlosson, C., & Enriquez, M. (2020). Financial industry compliance with Big Data and analytics. Journal of Financial Compliance, 3, 103-117. DOI:10.69554/SIRM8601. Mertzanis, C. (2023). FinTech finance and social-environmental performance around the world. Finance Research Letters, 56, 104107. DOI:10.1016/j.frl.2023.104107. Ngobo, P. V., & Fouda, M. (2012). Is ‘Good’ governance good for business? A cross-national analysis of firms in African countries. Journal of World Business, 47, 435-449. DOI:10.1016/j.jwb.2011.05.010. Nguyen, L., Tran, S., & Ho, T. (2022). Fintech credit, bank regulations and bank performance: A cross-country analysis. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 14(4), 445-466. DOI:10.1108/APJBA-05-2021-0196. Nguyen, Q. K. (2022). The effect of FinTech development on financial stability in an emerging market: The role of market discipline. Research in Globalization, 5, 100105. DOI:10.1016/j.resglo.2022.100105. Nguyen, T., Locke, S., & Reddy, K. (2015). Ownership concentration and corporate performance from a dynamic perspective: Does national governance quality matter? International Review of Financial Analysis, 41, 148-161. DOI:10.1016/j.irfa.2015.06.005. Phan, D. H. B., Narayan, P. K., Rahman, R. E., & Hutabarat, A. R. (2020). Do financial technology firms influence bank performance? Pacific-Basin Finance Journal, 62, 101210. DOI:10.1016/j.pacfin.2019.101210. Singh, R., Malik, G., & Jain, V. (2021). FinTech effect: measuring impact of FinTech adoption on banks' profitability. International Journal of Management Practice, 14, 411-427. DOI:10.1504/IJMP.2021.116587. Stiglitz, J. E., & Weiss, A. (1981). Credit rationing in markets with imperfect information. The American Economic Review, 71(3), 393-410. https://www.jstor.org/stable/1802787. Tran, N. H., & Dat Le, C. (2019). Governance quality, foreign direct investment, and entrepreneurship in emerging markets. Journal of Asian Business and Economic Studies, 26(2), 238-264. DOI:10.1108/JABES-09-2018-0063. Trang, P. T. M. (2023). Công nghệ tài chính trong thời đại số: Vai trò của kiến thức tài chính. Tạp chí nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 34(4), 102–123. Vallee, B., & Zeng, Y. (2019). Marketplace lending: A new banking paradigm? The Review of Financial Studies, 32, 1939-1982. DOI:10.1093/rfs/hhy100. Vives, X. (2019). Digital disruption in banking. Annual Review of Financial Economics, 11(1), 243-272. DOI:10.1146/annurev-financial-100719-120854. Vučinić, M. (2020). Fintech and financial stability potential influence of FinTech on financial stability, risks and benefits. Journal of Central Banking Theory and Practice, 9, 43-66. DOI:10.2478/jcbtp-2020-0013. Wang, R., Liu, J., & Luo, H. (2021). Fintech development and bank risk taking in China. The European Journal of Finance, 27, 397-418. DOI:10.1080/1351847X.2020.1805782. Wang, X., Chen, J., & Yuan, Y. (2024). Impact of fintech on the loan structure of urban commercial banks in China. Finance Research Letters, 65, 105535. DOI:10.1016/j.frl.2024.105535.

Ảnh hưởng của rủi ro địa chính trị đến rủi ro phá sản của ngân hàng thương mại

2025, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Tác động của tạo thanh khoản đến khả năng sinh lời của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam – Vai trò của tăng vốn chủ sở hữu ngân hàng

2025, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích tác động của tạo thanh khoản, tốc độ tăng vốn chủ sở hữu và tương tác giữa tạo thanh khoản và tăng vốn chủ sở hữu đến khả năng sinh lời của các ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam bằng cách sử dụng kỹ thuật ước lượng S-GMM và hồi quy phân vị với mẫu gồm 25 NHTM trong giai đoạn 2007 – 2022. Kết quả theo hai phương pháp ước lượng cho thấy tạo thanh khoản làm giảm khả năng sinh lời, ngược lại tăng trưởng vốn chủ sở hữu và tương tác giữa tạo thanh khoản và tăng vốn chủ sở hữu có ảnh hưởng tích cực đến khả năng sinh lời. Hơn nữa, kết quả từ phương pháp hồi quy phân vị còn cho thấy tác động tiêu cực của tạo thanh khoản đến khả năng sinh lời không mang tính đồng nhất, mức độ tác động tiêu cực đến khả năng sinh lời tăng dần theo các phân vị. Tăng vốn chủ sở hữu và tương tác giữa tạo thanh khoản và tăng vốn chủ sở hữu làm tăng khả năng sinh lời, có ý nghĩa thống kê tại các phân vị cao hơn (0.75, 0.8 và 0.9). Từ đó nghiên cứu đề xuất một số hàm ý đối với các nhà quản trị ngân hàng nhằm gia tăng khả năng sinh lời. Abstract The study analyzes the effect of liquidity creation, capital growth rate, and interaction between liquidity creation and capital growth rate on profitability of the Vietnamese commercial banks by employing S-GMM and quantile regression approach for a sample of 25 commercial banks during the 2007–2022 period. The empirical results from both estimation techniques reveal that liquidity creation affects significantly and negatively bank profitability. In contrast, capital growth and the interaction between liquidity creation and capital growth rate increase bank profitability. Furthermore, the results from the quantile regression approach indicate that the negative impact of liquidity creation on profitability is heterogeneous, the level of impact gradually escalates from lower to upper quantiles. Capital growth and the interaction between liquidity creation and capital growth increase profitability, which is statistically significant at the upper quantiles (0,75; 0,8 and 0,9). The study proposes some implications for bank managers to increase bank profitability.

Download

Nghiên cứu tác động của rủi ro chính sách kinh tế toàn cầu đến đầu tư của doanh nghiệp trên sàn chứng khoán Việt Nam

2025, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Tác động của đa dạng hóa và cơ cấu sở hữu đến hiệu quả hoạt động ngân hàng Việt Nam

2025, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Tóm tắt

Trong bối cảnh thị trường tài chính đang trên đà phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, hoạt động đa dạng hóa thu nhập nổi lên được quan tâm sâu sắc và vướng phải nhiều tranh cãi. Dưới ảnh hưởng của cơ cấu sở hữu, liệu đa dạng hóa có mang lại kết quả tích cực? Nghiên cứu đánh giá tác động của đa dạng hóa và cơ cấu sở hữu đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng dựa trên dữ liệu của 27 ngân hàng niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2010-2023, sử dụng kết hợp phương pháp FEM, REM, sai số chuẩn mạnh và FGLS để khắc phục các khuyết tật của mô hình. Kết quả nghiên cứu cho thấy đa dạng hóa có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động, nhưng dưới ảnh hưởng của sở hữu Nhà nước trên 20% đem lại tác động tiêu cực Thông qua nghiên cứu, các NHTM và Chính phủ Việt Nam có thể điều chỉnh đa dạng hóa và tổ chức cơ cấu vốn sao cho tối đa hóa được lợi nhuận. Abstract In the backdrop of a thriving financial market in Vietnam, income diversification emerges as a topic of keen interest and considerable debate. Under the influence of ownership structure, does diversification yield positive outcomes? This study evaluates the impact of diversification and ownership structure on bank performance, drawing from data of 27 listed banks in Vietnam spanning from 2010 to 2023. Employing a combination of FEM robust standard error, FGLS and Two-step System GMM methods to address model deficiencies. Research findings indicate that diversification positively impacts operational efficiency, but under the influence of State ownership exceeding 20%, it yields adverse effects. Through this study, commercial banks and the Vietnamese Government can adjust diversification and ownership structure to maximize profits.

Download

Mối quan hệ phi tuyến giữa tạo thanh khoản và tỷ lệ an toàn vốn: Bằng chứng từ hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam

2025, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích mối quan hệ phi tuyến hai chiều giữa tạo thanh khoản và tỷ lệ an toàn vốn của các ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam bằng cách sử dụng hồi quy ngưỡng dành cho dữ liệu bảng với mẫu gồm 24 NHTM trong giai đoạn 2007–2023. Kết quả ước lượng cho thấy tác động của tỷ lệ an toàn vốn đến tạo thanh khoản và ngược lại, ảnh hưởng của tạo thanh khoản đến tỷ lệ an toàn vốn đều mang tính phi tuyến, cho thấy ngưỡng tồn tại. Tỷ lệ an toàn vốn thấp hơn ngưỡng làm giảm tạo thanh khoản, nhưng khi vượt qua ngưỡng lại làm tăng. Ở chiều ngược lại, tạo thanh khoản thấp hơn ngưỡng làm giảm tỷ lệ an toàn vốn nhưng cao hơn mức ngưỡng lại làm tăng. Những phát hiện này cho thấy chính sách quản lý Nhà nước cần có sự phối hợp giữa tạo thanh khoản và mức độ đầy đủ vốn để thúc đẩy sự phát triển vững mạnh của hệ thống ngân hàng. Abstract This study investigates the bidirectional nonlinear relationship between liquidity creation (LC) and the capital adequacy ratio (CAR) in Vietnamese commercial banks by employing panel threshold regression (PTR) with a sample of 24 banks from 2007 to 2023. The empirical results reveal a nonlinear impact of CAR on LC and vice versa, indicating the existence of threshold effects. Specifically, when the capital adequacy ratio falls below a certain threshold, liquidity creation decreases; however, once CAR exceeds the threshold, liquidity creation increasesn. Conversely, when liquidity creation falls below its threshold, the capital adequacy ratio decreases, whereas exceeding the liquidity creation threshold leads to an increase in CAR. These findings highlight the need for policymakers to coordinate liquidity creation and capital adequacy policies to foster a sound banking system.

Download