Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á
Năm thứ. 36(12) , Tháng 12/2025, Trang 20-38


Chuyển đổi số trong kinh tế phi chính thức: Các yếu tố quyết định áp dụng bán lẻ đa kênh của tiểu thương tại chợ truyền thống ở Đà Nẵng, Việt Nam
Digital Transformation in the Informal Economy: Determinants of Multi-channel Retailing Adoption by Traditional Market Vendors in Da Nang, Vietnam
Đặng Thị Thu Trang & Phạm Thảo Nguyên

Email: trangdtt@due.edu.vn
Đơn vị công tác: dai hoc Kinh te- dai hoc da Nang
Ngày nhận bài: 06/11/2025
Ngày nhận bài sửa: 29/01/2026
Ngày duyệt đăng: 24/03/2026
Lượt xem: 171
Downloads: 0
Các định dạng trích dẫn
Tóm tắt
Chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với khu vực kinh tế phi chính thức, đặc biệt là các tiểu thương chợ truyền thống trước sức ép cạnh tranh gay gắt từ thương mại điện tử. Tuy nhiên, các yếu tố thúc đẩy nhóm đối tượng “yếu thế” này áp dụng bán lẻ đa kênh – bước đi khởi đầu quan trọng của quá trình chuyển đổi số – vẫn chưa được làm rõ. Nghiên cứu này lấp đầy khoảng trống đó bằng cách phát triển và kiểm định một mô hình tích hợp ba lý thuyết nền tảng gồm Mô hình chấp nhận công nghệ, Thuyết hành vi dự định, và Khung công nghệ -tổ chức - môi trường trên dữ liệu khảo sát 457 tiểu thương tại các chợ truyền thống. Kết quả phân tích mô hình phương trình cấu trúc dựa trên bình phương tối thiểu từng phần chỉ ra rằng thái độ đóng vai trò trung tâm, không chỉ là yếu tố tác động trực tiếp mạnh nhất đến ý định, mà còn là cơ chế trung gian thiết yếu chuyển hóa các nhận thức về công nghệ (nhận thức tính dễ sử dụng, nhận thức tính hữu ích) thành quyết tâm hành động. Đáng chú ý, các yếu tố môi trường, đặc biệt là sự hỗ trợ của Chính phủ và áp lực cạnh tranh, được xác định là những động lực ngoại sinh quan trọng. Kết quả nghiên cứu đề xuất xây dựng các chương trình đào tạo tại chỗ và thiết kế giải pháp công nghệ "bình dân hóa" nhằm thúc đẩy chuyển đổi số thành công tại các chợ truyền thống.

Abstract
Digital transformation is becoming an urgent imperative for the informal economy, particularly for traditional market vendors facing intense competitive pressure from e-commerce. However, the factors driving this “vulnerable” group to adopt multi-channel retailing ‒ a critical initial step in the digital transformation process ‒ remain unclear. This study addresses this gap by developing and validating an integrated model based on three foundational theories: Technology Acceptance Model, Theory of Planned Behavior, and Technology-Organization-Environment using survey data from 457 traditional market vendors. Partial Least Squares Structural Equation Modeling analysis results indicate that Attitude plays a central role, serving not only as the strongest direct predictor of intention but also as a vital mediating mechanism that translates technological perceptions (perceived ease of use, perceived usefulness) into behavioral intent. Notably, environmental factors, specifically Government support and competitive pressure, are identified as significant exogenous motivators. The findings suggest developing on-site training programs and designing “accessible and user-friendly” technological solutions to promote successful digital transformation in traditional markets.

Từ khóa
Chuyển đổi số; bán lẻ đa kênh; tiểu thương chợ truyền thống; kinh tế phi chính thức; TPB-TAM-TOE.
Digital transformation; multi-channel retailing; traditional market vendors; informal economy; TPB-TAM-TOE.
Download
Tài liệu tham khảo
Mặt trái của hành vi tiêu dùng cộng tác: kích hoạt hành vi mua ngẫu hứng?
2026, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Tác động của chuyển đổi số và mức độ sử dụng kế toán quản trị đến hiệu quả bền vững: Vai trò điều tiết của lãnh đạo chuyển đổi tại các doanh nghiệp Việt Nam.
2026, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Vai trò của niềm tin thương hiệu trên mạng xã hội và chứng nhận từ bên thứ ba trong mối quan hệ giữa tính minh bạch thương hiệu và sự gắn kết với thương hiệu
2026, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

Chuyển đổi số trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam: Phương pháp nghiên cứu tích hợp mô hình TOE và TAM
2026, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng

TÁC ĐỘNG CỦA ỨNG DỤNG DIGITAL MARKETING TRẢ PHÍ ĐẾN SỰ LỰA CHỌN CỦA KHÁCH HÀNG TẠI KHÁCH SẠN 5 SAO Ở HUẾ
2026, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á Mở rộng