Thế giới lần lượt chứng kiến những đợt khủng hoảng nợ tư nhân, nợ chính phủ và suy giảm kinh tế tại nhiều quốc gia thuộc hai châu lục hùng mạnh nhất: châu Mỹ và châu Âu. Đầu tiên là sự đổ vỡ thị trường bất động sản năm 2007 và phá sản hàng loạt ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty sản xuất ô-tô năm 2008 [1] tại Mỹ dẫn đến suy giảm kinh tế nước này. Tiếp theo, khủng hoảng nợ công và thâm thủng ngân sách lần lượt ở Hy Lạp năm 2009 và Ireland năm 2010 khiến Ngân hàng châu Âu (EB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) phải chi khoảng 110 tỷ Euro để giúp đỡ Hy Lạp, 90 tỷ Euro giúp Ireland. Các dấu hiệu bất ổn về tài khóa cũng đang dần bộc lộ tại Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, xa hơn là Pháp và Ý. Tất nhiên, những sự kiện vừa nêu chưa đủ để phủ nhận vai trò cần thiết và quan trọng của chính phủ trong quá trình thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường thiên nhiên và đảm bảo xã hội. Song, nếu thổi phồng ảnh hưởng của chính phủ và thiếu cái nhìn toàn diện về mối quan hệ hợp tác giữa chính phủ với khu vực tư trong quá trình nói trên thì thị trường chỉ là sàn diễn của một nhân vật. Các mối nguy lâu dài và khó khắc phục sẽ nảy sinh từ cuộc độc diễn của chính phủ. Xuất phát từ ý tưởng đó, bài viết này muốn thảo luận về tham vọng tài khóa của chính phủ. Sự ham muốn đôi khi vượt quá khuôn khổ của chính phủ khi thực thi chính sách tài khóa do nhận định chủ quan về trách nhiệm của mình có thể khiến việc điều hành kinh tế của chính phủ bị thất bại và hậu quả của nó là gánh nặng thuế tương lai đè lên người dân có thu nhập thấp hoặc thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội. Sau khi tóm tắt hai trường phái kinh tế về chính sách tài khóa, bài viết đi vào ba phần chính. Phần thứ nhất điểm sơ lược về sự gia tăng chi tiêu và mức thâm hụt của chính phủ các nước chủ yếu thuộc Liên minh châu Âu (EU 27) và Mỹ giai đoạn gần đây. Phần thứ hai phân tích chính sách tài khóa ở VN từ năm 2004 đến năm 2010. Phần thứ ba là khuyến nghị kiểm soát tham vọng tài khóa tại VN, trong đó chủ đạo là thực thi khuôn khổ chi tiêu trung hạn.

Mối quan tâm chính của các nhà đầu tư bất động sản (BĐS) là nguồn tài trợ. Các doanh nghiệp (DN) kinh doanh trong lĩnh vực này cần có lượng vốn lớn và dài hạn. Các nguồn tài trợ chủ yếu từ: vốn của các nhà đầu tư, nguồn vốn ứng trước của người mua và nguồn tín dụng trung và ngắn hạn từ các ngân hàng thương mại (NHTM). Ở VN, các nhà đầu tư vào thị trường BĐS hiện nay phần lớn đều không đủ năng lực tài chính để thực hiện những dự án nhằm tạo ra các sản phẩm hoàn chỉnh cho thị trường sơ cấp. Nguồn cung vốn có tính quyết định và giữ vai trò lớn nhất cho thị trường BĐS vẫn là ngân hàng. Theo điều tra hiện nay, số DN kinh doanh BĐS có quy mô về vốn từ 10 tỷ đồng trở lên chỉ chiếm gần 30%, từ 500 tỷ đồng trở lên (30 triệu USD) chiếm 2,4%, còn lại phần lớn là vốn nhỏ không có khả năng thực hiện các dự án lớn nếu không có sự hỗ trợ của ngân hàng. Tín dụng BĐS là kênh tài trợ vốn cho thị trường BĐS, ngược lại, triển vọng của thị trường BĐS tác động trở lại đến các khoản vay BĐS. Do tính chất các khoản vay BĐS là những khoản vay có tài sản thế chấp chủ yếu hình thành từ vốn vay, nguồn trả nợ là từ các luồng tiền sinh ra từ tài sản. Vì vậy, bất cứ một sự biến động nào của thị trường BĐS cũng sẽ ảnh hưởng đến khả năng thu hồi nợ của các ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế VN từ năm 2008 đến nay có những bất ổn ở tầm vĩ mô. Trên cơ sở phân tích, tác giả đề xuất một số gợi ý chính sách nhằm hạn chế những rủi ro đối với tín dụng BĐS của các NHTM tại VN nói chung và trên địa bàn TP.HCM nó riêng.

Lao động là nhân tố quan trọng hàng đầu, quyết định đến sự phát triển kinh tế - xã hội của một địa phương hoặc quốc gia. Đặc biệt, trong bối cảnh nhân loại đang hướng đến nền kinh tế tri thức, vai trò của lao động lại càng có ý nghĩa quyết định. TP.HCM nằm trong khu vực kinh tế năng động nhất của VN. Trong những năm qua, thành phố là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước trong việc thu hút đầu tư nước ngoài và đóng vai trò đầu tàu kinh tế của khu vực và đất nước. Tuy nhiên, hiện nay thành phố đã không còn những lợi thế về lao động giá rẻ. Để có thể nâng cao năng lực cạnh tranh và có những bước phát triển mạnh mẽ và bền vững trong thời gian tới, thành phố cần có những giải pháp đột phá để xây dựng và phát triển đội ngũ lao động chất lượng cao. Bài viết này tập trung vào phân tích thực trạng cung- cầu lao động chất lượng cao trên địa bàn thành phố; dùng phương pháp nghiên cứu thống kê mô tả dựa trên kết quả khảo sát lao động chất lượng cao để làm rõ những nhu cầu của lao động này và những nguyên nhân chủ yếu làm cho họ bỏ việc. Qua đó, tác giả đề xuất một số giải pháp để ổn định và thu hút lao động chất lượng cao tại TP.HCM.

Tín dụng nông thôn có vai trò rất quan trọng để phát triển ngành nông nghiệp sản xuất nhỏ, lạc hậu trở thành ngành nông nghiệp sản xuất hàng hóa, bản thân tín dụng nông thôn chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố. Bài viết này sử dụng mô hình hồi quy tuyến tính để phân tích các nhân tố quy mô vốn vay, thời hạn, chi phí sử dụng vốn vay... ảnh hưởng như thế nào đến thu nhập của hộ nông dân. Kết quả nghiên cứu cho thấy quy mô vốn vay, thời hạn vay và chi phí sử dụng vốn vay ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nông hộ; quyết định cho vay của các tổ chức tín dụng dựa vào diện tích đất, đất có bằng khoán hay không, chi tiêu, thu nhập cũng như tài sản của chủ hộ, đây là những yếu tố ảnh hưởng tích cực đến khả năng vay vốn cũng như lượng tiền vay được. Kết quả nghiên cứu này là một trong những luận cứ khoa học cung cấp cho các nhà nghiên cứu và người quyết định trong việc lập chính sách phát triển kinh tế tỉnh Kiên Giang hiệu quả hơn. Đồng thời, cũng là cơ sở hỗ trợ cho các hộ nông dân trong quá trình sản xuất nông nghiệp sử dụng vốn vay hiệu quả hơn, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống và tự vươn lên thoát nghèo, tạo môi trường thuận lợi cho toàn tỉnh phát triển bền vững.

Từ năm 2000, VN trở thành quốc gia xuất khẩu cà phê đứng thứ 2 thế giới về sản lượng và là nước xuất khẩu lớn nhất thế giới về loại cà phê vối (Robusta). Trong khoảng 10 năm trở lại đây, cà phê luôn là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của VN, góp phần không nhỏ vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Mặc dù vậy, đời sống của người dân vùng trồng cà phê vẫn còn nhiều khó khăn, thu nhập từ sản xuất cà phê đôi khi không đủ bù đắp chi phí để sản xuất ra chúng. Thực tế đó cho thấy việc tìm kiếm các giải pháp có căn cứ khoa học nhằm nâng cao thu nhập là thách thức của các nhà chính sách. Để thực hiện điều này, cần nhận diện được các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ sản xuất cà phê. Dựa vào khung lý thuyết kinh tế học nông nghiệp và thực tiễn VN, nhóm nghiên cứu đã xây dựng mô hình hồi quy đa biến nhằm định lượng các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của các hộ gia đình sản xuất cà phê. Nghiên cứu tiến hành điều tra trực tiếp 293 hộ gia đình sản xuất cà phê tại 2 tỉnh Lâm Đồng và Đắc Lắc thuộc khu vực Tây Nguyên để ứng dụng và kiểm định mô hình trên thực tiễn. Kết quả cho thấy, có 4 nhân tố ảnh hưởng đến thu nhập bao gồm: quy mô diện tích cà phê đang thu hoạch, loại giống cà phê đang trồng, trình độ kiến thức của nông dân và trình độ ứng dụng công nghệ sinh học.

Từ những số liệu thu thập được thông qua phỏng vấn trực tiếp 165 tác nhân tham gia hệ thống phân phối lúa gạo, đồng thời sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, phân tích lợi ích – chi phí, nghiên cứu đã phát họa hệ thống phân phối và đánh giá hiệu quả kinh tế của các tác nhân trong hệ thống phân phối lúa gạo ở thành phố Cần Thơ (TPCT). Kết quả nghiên cứu cho thấy, có 6 kênh phân phối trong hệ thống phân phối lúa gạo ở TPCT. Trong đó, người bán lẻ gạo đạt tỷ suất lợi nhuận cao nhất trong hệ thống phân phối, kế đến là thương lái, cơ sở xay xát, nông hộ sản xuất lúa và cuối cùng là công ty lương thực. Tuy nhiên, với số lượng thu mua lớn thì công ty lương thực và thương lái là hai đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất trong hệ thống phân phối lúa gạo ở TPCT.

Hiệu quả kỹ thuật trong bài nghiên cứu này được ước lượng từ hàm sản xuất Cobb-Douglas, dựa trên số liệu sơ cấp được thu thập từ 479 nông hộ ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Kết quả nghiên cứu cho thấy năng suất trung bình của các nông hộ trong vụ Hè Thu và Thu Đông lần lượt là 4,7 và 4,3 tấn lúa/ha. Với cùng lượng đầu vào, năng suất vụ Hè Thu cao hơn vụ Thu Đông khoảng 6%. Mức hiệu quả kỹ thuật đạt được trong hai vụ lần lượt là 86% và 83%. Phần kém hiệu quả do chưa đạt hiệu quả tối đa gây thất thoát khoảng 770 kg lúa/ha trong vụ Hè Thu và 850 kg/ha trong vụ Thu Đông. Có sự chênh lệch lớn trong năng suất cũng như hiệu quả giữa các nông hộ do kỹ thuật không đồng bộ. Kết quả này cho thấy tiềm năng lớn để nông dân cải thiện năng suất của mình nếu cải thiện được kỹ thuật canh tác.

Nghiên cứu này xem xét một số yếu tố ảnh hưởng đến dự định sử dụng Internet di động tại VN. Mô hình nghiên cứu được dựa cơ bản trên mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model - TAM). Mô hình được kiểm định với 202 khách hàng tại TP.HCM. Kết quả nghiên cứu cho thấy tính hữu ích, sự thích thú, và tính cách tân ảnh hưởng đến dự định sử dụng Internet di động. Kết quả còn cho thấy tính dễ sử dụng không ảnh hưởng đến xu hướng sử dụng ngân hàng trực tuyến.

Những bất ổn dần bộc lộ của nền kinh tế thế giới đã tác động mạnh mẽ đến thị trường chứng khoán (TTCK) VN. Sự biến động của các chính sách kinh tế vĩ mô, sự điều tiết chính sách tiền tệ thắt chặt, nợ xấu của ngân hàng, tín dụng trong chứng khoán và sự thoái trào của bất động sản vẫn là những vấn đề mà giới đầu tư suy nghĩ đến với tâm trạng lo lắng nhiều hơn là kỳ vọng. Điều này đã tác động lớn đến hành vi giao dịch trên TTCK VN trong quý I/2011, đã dẫn đến sự sụt giảm mạnh chỉ số VN-Index. Vào ngày 25/05/2011, VN-Index sụt giảm đến mức thấp nhất trong hai quý đầu năm 2011 chỉ còn 386,36 điểm đã ảnh hưởng lớn đến tâm lý của nhà đầu tư (NĐT), góp phần gia tăng tác động của tâm lý đám đông đối với giao dịch trên thị trường.