Trong thời gian qua, giới khoa học kinh tế trong và ngoài nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về giải pháp nâng cao thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, luận cứ khoa học cho các giải pháp hiện vẫn còn bỏ ngỏ, nhất là mô hình định lượng các yếu tố tác động đến thu nhập. Do đó, nhận diện một mô hình định lượng thích hợp dựa trên nền tảng của lý thuyết kinh tế học nông nghiệp và bằng chứng thực tiễn là một thách thức đặt ra cho các nhà nghiên cứu chính sách. Để thực hiện điều này, tác giả tiến hành một nghiên cứu về thu nhập của nông dân sản xuất lúa tại tỉnh Kampong Cham, Campuchia nhằm tìm kiếm những bằng chứng thực tiễn cho mô hình. Nội dung bài viết tập trung vào hai vấn đề chính: Khung lý thuyết của mô hình định lượng và kết quả ứng dụng đối với nông dân sản xuất lúa ở Campuchia

Khủng hoảng tài chính Mỹ phát sinh năm 2008 đãđ ặt ra một tất yếu cho các học giả nhìn lại các lý thuyết khủng hoảng tiền tệ hình thành từ trước đến nay nhằm tìm ra các yếu tố căn bảnc ó khả năng dẫn đến khủng hoảng, để từ đó đưa ra những cảnh báo sớm cho các nước đang phát triển trong đó có VN. Ngoài ra, việc điều chỉnh tỉ giá hối đoái của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vào cuối năm 2009, mặc dù là chủ động và đúng lộ trình theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế nhưng cũng cho thấy sự cần thiết tìm ra những yếu tố ngăn ngừa xảy ra khủng hoảng tiền tệ tạiVN.Hơn nữa, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (2010) cho rằng khủng hoảng tài chính năm 2008 đã kéo theo khủng hoảng kinh tế năm 2009 và dự báo năm 2010 nguy cơ có thể gây ra khủng hoảng xã hội nếu nền kinh tế thế giới hồi phục không bền vững. Các lý thuyết khủng hoảng tiền tệ gợi ý rằng các nhóm biến thuộc kinh tế và thể chế (institutions) có thể được sử dụng trong các mô hình cảnh báo sớm để dự đoán khủng hoảng tiền tệ và từ đó hướng đến các chính sách ngăn ngừa khủng hoảng căn cứ vào hiện trạng của những chỉ báo kinh tế và thể chế này. Đóng góp chính của nghiên cứu này là sự tích hợp 6 yếu tố kinh tế từ mô hình Berg và Pattillo (1999b) của IMF (BP) và 6 yếu tố thể chế từ Worldwide Governance Indicators (Kaumann và cộng sự., 2008), trước đây các nghiên cứu cảnh báo sớm về khủng hoảng tiền tệ thường chỉ nghiên cứu nhóm yếu tố kinh tế và thường bỏ qua yếu tố thể chế trong mô hình định lượng. Sáu biến kinh tế bao gồm: định giá nội tệ vượt quá tỷ giá thực (overvalued), suy giảm dự trữ ngoại hối, suy giảm xuất khẩu, thâm hụt tài khoản vãng lai, tỷ lệ nợ ngắn hạn nước ngoài/dự trữ ngoại hối và tăng trưởng tín dụng nội địa. Sáu biến thể chế bao gồm: trách nhiệm thể chế, ổn định chính trị, chính phủ hiệu quả, chất lượng chính sách phát triển kinh tế tư nhân, luật lệ, kiểm soát tham nhũng. Hai nhóm biến kinh tế và thể chế được tích hợp trong Mô hình cảnh báo khủng hoảng sớm bằng cách sử dụng mô hình logit đơn giản với dữ liệu của 15 nền kinh tế mới nổi trong giai đoạn 1996-2005. Phát hiện mới của nghiên cứu này là việc nâng cao trách nhiệm thể chế có tác động ý nghĩa trong việc giảm nguy cơ gây ra khủng hoảng tiền tệ. Ngoài ra, biến “Chất lượng chính sách phát triển kinh tế tư nhân” cũng có tác động tương tự trong việc giảm nguy cơ khủng hoảng tiền tệ với một mức độ thấp hơn. Nghiên cứu này cũng tái khẳng định: Tăng trưởng tín dụng nội địa,suy giảm xuất khẩu và thâm hụt tài khoản vãng lai kéo dài sẽ tăng nguy cơ khủng hoảng tiền tệ. Sau cùng thì nhóm nghiên cứu sẽ đưa ra một số gợi ý chính sách ổn định vĩ mô với mục tiêu nâng cao chất lượng các biến kinh tế và thể chế nhằm giảm thiểu nguy cơ khủng hoảng tiền tệ tại VN.

Từ khi mở cửa nền kinh tế đến nay số lượng các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đến VN sản xuất kinh doanh ngày càng nhiều. Khu vực các doanh nghiệp FDI đóng góp đáng kể cho tăng trưởng kinh tế, giải quyết công ăn việc làm, kim ngạch xuất khẩu... Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận lại hiệu quả hoạt động mà cụ thể hơn là hiệu quả sử dụng vốn của các doanh nghiệp này trong thời gian qua như thế nào, các yếu tố nào tác động đến hiệu quả của nó, các doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề nào là hiệu quả... Từ đó có chính sách phù hợp thúc đẩy tái cấu trúc vốn, sử dụng vốn hợp lý, đầu tư hợp lý, qua đó các cơ quan quản lý nhà nước cũng có cơ sở để xem xét lại cơ cấu ngành nghề cần thu hút đầu tư phù hợp trong thời gian tới nhằm góp phần nâng cao chất lượng đầu tư.

Ở mỗi giai đoạn phát triển kinh tế đều có những mục tiêu, yêu cầu khác nhau nên mỗi nước phải thường xuyên rà soát và điều chỉnh chính sách để môi trường đầu tư trở nên hấp dẫn và tăng khả năng cạnh tranh thu hút vốn FDI. Chẳng hạn,Chính phủ phải rà soát lại những yếu tố cấu thành môi trường đầu tư để đưa ra các biện pháp mới, hoặc sửa đổi các chính sách, quy định có liên quan đến hoạt động của nhà đầu tư nhằm cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của nhà đầu tư và tăng cường sự cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Bài viết chỉ đề cập và phân tích các yếu tố cơbản của môi trường đầu tư, đánh giá trên góc độ tổng hợp những kết quả và hạn chế của môi trường đầu tư thu hút vốn FDI tại TP.HCM. Trên cơ sở đó và bằng các phương pháp nghiên cứu: khảo sát thực tiễn, chuỗi thời gian, so sánh, phân tích, tổng hợp, hệ thống; nhóm tác giả đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện hơn môi trường đầu tư nhằm thu hút FDI vào TP.HCM trong thời gian tới.

Mối quan hệ giữa tăng trưởng và bất bình đẳng đã và đang thu hút sự quan tâm và tranh luận của các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách trên thế giới. Hiểu được tác động của bất bình đẳng đến tăng trưởng và những yếu tố ảnh hưởng đến tác động đó là mấu chốt trong việc thực hiện mục tiêu duy trì tăng trưởng bền vững. Thời gian qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu về tăng trưởng và bất bình đẳng ở VN. Tuy nhiên, chưa có công trình định lượng nào nghiên cứu các kênh qua đó về bất bình đẳng thu nhập tác động đến tăng trưởng kinh tế. Thông qua sử dụng số liệu điều tra mức sống hộ gia đình và số liệu từ 61 tỉnh, thành trong giai đoạn 1998-2006, bài viết này kiểm định và ước lượng tác động của bất bình đẳng thu nhập đến tăng trưởng kinh tế ở VN.

Hiện nay, mặt hàng cá tra, cá basa (cá da trơn) của VN được nhiều thị trường quốc tế ưa chuộng và đang giữ vị trí số một trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng thủy sản VN. Trong tám tháng đầu năm 2009, sản lượng xuất khẩu cá da trơn là 264.000 tấn, thu được 600 triệu USD. Trong vòng mười năm (1997 - 2006) diện tích nuôi cá da trơn chỉ tăng 7 lần (từ 1.200 ha lên 9.000 ha) trong khi đó sản lượng tăng 36,2 lần (từ 22.500 tấn lên 825.000 tấn). Theo FAO, tổng sản phẩm cá da trơn toàn cầu năm 1995 là 10.000 tấn, năm 2005 là 440.000 tấn, trong khi đó chỉ riêng VN năm 2007 đạt khoảng 1 triệu tấn cá da trơn. Bên cạnh sự tăng trưởng khá hấp dẫn, thị trường cá da trơn của VN cũng gặp không ít khó khăn khách quan lẫn chủ quan. Trong vòng 9 năm liên tiếp có đến 8 lần giá cá da trơn nguyên liệu biến động, vụ kiện bán phá giá cá da trơn trên thị trường Mỹ vào tháng 12/2002, cá da trơn VN phát hiện bị nhiễm kháng sinh Malachite Green, Fluoroquinolones khi xuất khẩu. Tình trạng này cho thấy mặc dù xuất khẩu cá da trơn mang lại lợi nhuận cao, nhưng không ổn định và đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến người dân vùng ĐBSCL vì đây là nơi chủ yếu cung cấp nguyên liệu thô về cá da trơn. Bên cạnh việc xuất khẩu, thị trường nội địa cũng đóng vai trò rất quan trọng nếu chúng ta biết khai thác thì sẽ góp phần đáng kể, làm giảm sự bấp bênh vừa nêu. Để làm được việc này chúng ta cần phải nghiên cứu hành vi của người tiêu dùng, nhất là về các vấn đề liên quan đến nhu cầu và tiến trình quyết định mua của họ để từ đó tìm ra các biện pháp phù hợp vừa gia tăng thị phần nội địa, giúp thu nhập của người nuôi cá được ổn định hơn vừa giúp cho người dân trong nước có được nguồn thức ăn bổ dưỡng hợp với thu nhập của mình.

VN từ một quốc gia lạc hậu, yếu kém đang chuyển hóa thành quốc gia có nhóm thu nhập trung bình trong xếp hạng của thế giới. Sau cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế, VN cần phải điều chỉnh lại không gian tài khóa để tiếp tục đẩy mạnh chuyển hóa kinh tế và ngăn chặn các cú sốc kinh tế. Bài viết này tập trung nghiên cứu không gian tài khóa như là công cụ được sử dụng để mở rộng khả năng lựa chọn chính sách của chính phủ. Thông qua đánh giá các yếu tố và những thách thức chủyếu của mỗi một yếu tố trong 4 trục chính của mô hình FSD (thu trong nước, nguồn vốn hỗ trợ - ODA,tài trợ thâm hụt, tái lập các ưu tiên và hiệu quả chi tiêu công), chúng ta có một cái nhìn tổng quan về vận hành chính sách tài khóa để thực hiện các mục tiêu vĩ mô chủ yếu của một quốc gia. Qua mô hình này, chúng ta cũng có thể xác định bản chất nội sinh và ngoại sinh của những lựa chọn khác nhau trong không gian tài khóa để rút ra những kết luận cuối cùng về chính sách.