Mục tiêu của nền kinh tế VN trong những năm tới là tiếp tục ổn định vĩ mô và giữ vững đà tăng trưởng kinh tế. Trong bài nghiên cứu này, chúng tôi tập trung phân tích và đánh giá việc thực hiện các chỉ số kinh tế và cân đối vĩ mô chủ yếu nhằm cung cấp bức tranh toàn cảnh nền kinh tế VN trong năm 2010. Chúng tôi nhận thấy rằng nền kinh tế tuy đã phục hồi và lấy lại đà tăng trưởng nhưng vẫn phải đối diện với ba bất ổn vĩ mô đặc thù: lạm phát, nhập siêu và nợ công. Trên cơ sở dự báo viễn cảnh nền kinh tế VN từ năm 2011 trở đi và làm rõ ba bất ổn này, một số khuyến nghị chính sách được đưa ra nhằm giảm thiểu ba bất ổn và thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng theo quan điểm bền vững. Chúng tôi cho rằng chính sách tiền tệ cần ưu tiên cho mục tiêu ổn định vĩ mô, đi đôi với tăng cường kỷ luật tài khóa; hơn nữa, cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên bốn trụ cột: tăng tỷ trọng công nghiệp chế biến có giá trị gia tăng cao, phát triển công nghiệp phụ trợ, thúc đẩy đổi mới công nghệ, và tinh gọn khu vực DNNN. Ngoài ra, chính sách nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng và thể chế sẽ là những điều kiện căn bản nhất sẽ góp phần thúc đẩy nhanh việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Rủi ro biến động giá cả là nhân tố tác động lớn đến thu nhập của nhà sản xuất đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Khi nền kinh tế chuyển đổi sang cơ chế thị trường, những bảo hộ trong nông nghiệp dần dần được tháo gỡ, bên cạnh đó nền kinh tế ngày càng hội nhập với thị trường thế giới thì người nông dân phải đối mặt với rủi ro biến động giá ngày càng gia tăng. Để đánh giá nhận thức rủi ro của nhà sản xuất và cách ứng xử với rủi ro cũng như ước muốn phòng ngừa rủi ro trong tương lai, tác giả thực hiện một cuộc khảo sát đối với 576 hộ sản xuất ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và các tỉnh Tây Nguyên. Kết quả khảo sát cho thấy đa số nông dân đều nhận thức rủi ro biến động giá là nhân tố quan trọng nhất tác động đến thu nhập; Nguyên nhân là do khâu tiêu thụ và mua vật tư đầu vào còn phụ thuộc nhiều vào thương lái; đa số đều cho rằng họ có nhu cầu phòng ngừa rủi ro nhưng lại không sẵn lòng và còn nhiều băn khoăn khi tham gia sàn nông sản vì nhiều lý do khác nhau. Từ kết quả khảo sát, bài viết đưa ra một số giải pháp phát triển thị trường quản trị rủi ro gồm: (1) Xây dựng hệ thống kho lưu trữ và cho vay thông qua chứng chỉ lưu kho vừa giải quyết được nhu cầu vốn cho nông dân vừa giảm thiểu thiệt hại do rủi ro biến động giá cả; (2) Đẩy mạnh hoạt động của các sàn giao dịch hàng hóa; và (3) Xây dựng và củng cố vai trò của hiệp hội nông dân với tư cách là tổ chức trung gian cho nông dân để quản trị rủi ro và tiếp cận với nguồn tín dụng

Hợp đồng tiêu thụ nông sản là hình thức giảm được rủi ro của biến động giá bán nông sản của nông dân. Nếu hợp đồng không thực thi, tổn thất sẽ lớn hơn nhiều so với mức bồi thường cho cả hai đối tác vì bên mua sẽ thiếu nguyên liệu cho nhà máy hoạt động, còn bên bán có thể không bán được sản phẩm trên thị trường. Một trong những nguyên nhân chủ yếu của phá vỡ hợp đồng chính là việc xác định trách nhiệm ràng buộc (mức tiền phạt) chưa phù hợp và thiếu căn cứu khoa học. Nghiên cứu này, dựa trên cơ sở của lý thuyết trò chơi để tìm ra hệ số ràng buộc trách nhiệm. Kết quả tìm kiếm cho thấy hệ số ràng buộc thực hiện hợp đồng áp dụng cho việc tiêu thụ nông sản phải lớn hơn hoặc bằng (Pu – Pd)/Pf giá trị của hợp đồng.

Bài viết này bắt đầu với phần mô tả chức năng căn bản của trái phiếu chính phủ (TPCP). Những thuộc tính quan trọng nhất của trái phiếu và cách đánh giá trái phiếu được thể hiện qua giá trị hiện tại. Để đơn giản trong phân tích, tác giả bài viết xin được giả định một số yếu tố không đổi (như mức lợi tức lúc đáo hạn và lợi tức). Tuy nhiên, trong thực tế, lợi tức không đổi thì không phổ biến lắm. Cho dù giả thiết lợi tức không đổi không có vấn đề về phương pháp, nó cũng không cần thiết cho việc chứng minh những vấn đề trọng tâm nên không cần phải mở rộng và phức tạp hóa. Trường hợp những giả định về mức lợi tức khi đáo hạn cũng tương tự như vậy. Phần tiếp theo của bài viết, qua việc đánh giá các trái phiếu trên thị trường vốn quốc tế, sẽ trình bày những hậu quả và kết quả đối với chính phủ Hy Lạp (HL). Kế đó là phần đánh giá những biện pháp cứu trợ tài chính ở khối EU và phần đúc kết về kẻ được và người mất trong cuộc khủng hoảng ở HL. Cuối cùng là những gợi ý về chính sách cho VN được rút ra từ cuộc khủng hoảng HL.

Tái cơ cấu đầu tư công trong bối cảnh đổi mới mô hình tăng trưởng và tái cấu trúc nền kinh tế, là một trong những vấn đề kinh tế đang đặt ra cho nhiệm vụ kinh tế trong kế hoạch 5 năm phát triển kinh tế-xã hội 2011-2015. Trong bài viết này, tác giả trình bày 3 vấn đề, nhìn từ giác độ mối tương quan hệ thống giữa đầu tư công với các chính sách khác trong tổng thể nền tài chính quốc gia. Đó là mối tương quan giữa: (1) Bội chi ngân sách nhà nước và nợ công; (2) Đầu tư công và sự vận động của thị trường tài chính; và (3) Tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước (DNNN) theo hướng sử dụng như công cụ để bổ khuyết những “khuyết tật” của thị trường. Sau cùng tác giả đưa ra những gợi ý để tái cơ cấu đầu tư công một cách hiệu quả và thành công trong thời gian sắp tới.